Sık sık duyduğumuz ve çoğu zaman da karıştırdığımız 4/A, 4/B, 4/C, 4/D Çalışanları kimlerdir.Şimdi bunları teker teker sayalım. Basında sık sık dile getirilen, Kamuda istihdam edilen 4/A, 4/B, 4/C, 4/D çalışanları kimlerdir. Bilindiği üzere 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununun 4. Maddesinin A,B,C ve D bendinde kamu kurumlarında çalıştırılacak personelin hangi pozisyonlada istihdam edileceği sayılmıştır. Zaten bu yüzden de istihdam şekilleri bu maddenin bend isimleri ile bilinmektedir.
A) Memurlar 4/A
B) Sözleşmeli Personel 4/B
C) Geçici İşçiler 4/C
D) Şürekli İşçiler 4/D
4/A Memurlar4/A; 657 sayılı kanun 4/A maddesine tabi Kadrolu Memurlar dır. Memurlar, Sendikal örgütlü olmasına rağmen, grev hakkı olmayan çalışanlardır. Diğer çalışanlara göre, memurların maaşları ve emekli olurken aldıkları ikramiyenin düşüklüğü, görev başındaki yetki ve sorumluluğunun ağırlı gibi birçok kriterlere bakıldığında pek tercih edilebilir bir meslek olmamasına rağmen, Memurluk ‘Devlet garantörlüğü, yani iş garantisi olarak görülmektedir’.
4/B Sözleşmeli Personel4/B; 657 sayılı kanunun 4/B maddesine tabi, Sözleşmeli Memurlar dır. Sözleşmeli Memurlar, muamelat ve özlük hakları bakımından 657 sayılı kanuna tabi olmalarına rağmen, sosyal güvenlik bakımından Kadrolu İşçiler gibi 5510 sayılı SGK ya tabi dirler. İşverenle yıllık sözleşme yapılır, 12 ay çalışırlar.
4/C Geçici İşçiler4/C; 657 sayılı kanunun 4/C maddesine tabi Mevsimlik İşçilerdir. 4/C‘li personelin emekli oluncaya kadar istihdam garantisi olmayıp, her yıl Bakanlar Kurulu, o yıl için istihdam edilecek azami 4/C’li sayısını belirler. Sendikal Örgütlenmenin dışında tutulduğu için Özlük haklarında diğer çalışanlar kadar şansa sahip bulunmamaktadırlar.
4/D Sürekli İşçiler4/D; 657 sayılı kanunun 4/D maddesinde belirtilen ve bu kanuna tabi olmayan 4857 sayılı İş Kanununa tabi Sürekli (Kadrolu) İşçiler dir. Kadrolu işçiler sendikal örgütlenme bakımından diğer çalışanların standartlarının üzerinde bir özlük haklarına sahiptirler.. Özlük haklarının belirlenmesinde, işverenle işçi karşılıklı pazarlık sonucuyla belirlenmektedir. Uzlaşamama sonucunda grev hakkı bulunan işçi bu gücü sayesinde istediğini koparmada daha şanslı gözükmektedir.
Ülkemizde en iyi çalışan grup işte bu 4/D çalışanları olarak gözükmektedir. Ülkemizde özelleştirme sancılarının sürdüğü günlerde, özelleştirilen kamu kurumlarının açıkta kalan çalışanları için 4/C formülüne geçildiğini görüyoruz. Buna paralel olarak güncel bir konu olan TEKEL işçilerinin mücadelesiyle, Sendika ve Hükümetin görüşmeleri sonucunda, hala çalışmakta olan 37 bin işçi ve özelleştirilecek olan kurumlarda çalışan 200 bini aşkın işçiyi ilgilendiren hakları yükseltilmiş, yani 4/C de iyileştirilmeye gidildiğini görüyoruz.
Bu kazanımlar yada 4/C iyileştirmesi şöyle sıralanıyor:
- 4/C’linin bir yıl içinde çalışma süresi 10 ayken, 11 aya çıkarıldı.
- 4/C’li olmak isteyen işçilere özel düzenleme yapılarak, tüm çalışanlara başvuru hakkı tanındı.
- Düşük düzeyde olan 4/C’lilerin maaşları, İlköğrenim, Lise ve dengi, Yükseköğrenim olmak üzere iyileştirildi.
- Maaş ödeme tarihleri memurlarda olduğu gibi her ayın 15′i olarak belirlendi.
- 4/C’lilerin çalışma saatlerindeki belirsizlik giderilerek, “Geçici personelin çalışma saat ve sürelerinin belirlenmesinde, çalıştıkları kurumdaki devlet memurları için tespit edilen çalışma saat ve süreleri uygulanır” düzenlemesi konuldu.
- İş sonu tazminatı adı altında yeni bir hak getirildi. Böylece kıdem tazminatına benzer bir düzenlemeye gidilmiş oldu. Buna göre;
- Sosyal Güvenlik Kurumu’nca kendilerine yaşlılık veya malullük aylığı bağlanması veya toptan ödeme yapılması,
- 4/C’li personelin kendi isteği ile sözleşmeyi feshetmesi veya yenilememesi, hâllerinden birinin vuku bulmasından dolayı hizmet sözleşmesi sona erenlere, çalışılan her bir yıl için, ayrılış tarihindeki hizmet sözleşmesinde yazılı brüt aylık ücret tutarında iş sonu tazminatı ödenecek.
- Yıllık ücretli izin günü artırıldı. Daha önce çalıştıkları her ay için bir gün ücretli izin verilirken, yeni düzenleme ile ayda 2 gün ücretli izine hak kazanacaklar.
- Hastalık raporu süresi yeniden düzenlendi. Daha önce, “Yıl içinde tabip raporu ile kanıtlanan hastalıklar için çalıştıkları her 4 ay için 2 günü geçmemek üzere ücretli hastalık izni verilir. Rapor süresinin 2 günü aşması hâlinde aşan kısım için ücret ödenmez” şeklinde olan hastalık izni düzenlemesi, “Geçici personele, resmî tabip raporu ile kanıtlanan hastalıklar için yılda 30 günü geçmemek üzere ücretli hastalık izni verilebilir” şeklinde genişletildi.
- “Geçici personel öncelikle en son çalıştıkları illerde, bu illerde istihdamlarının mümkün olmaması hâlinde diğer illerde istihdam edilir” düzenlemesine gidilerek, TEKEL işçilerinin öncelikle ikamet ettikleri illerde çalıştırılmaları sağlandı.
- Ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde fiilen görev yapan 4/C’liler, ceza infaz kurumları ve tutukevlerinin asli personeli gibi iaşe edilecek.
Tüm bu iyileştirmelere rağmen kamuda istihdam edilen tüm çalışanları beklentileri şudur: Anayasanın 10. maddesinde yer alan eşitlim ilkesi, 2. maddesinde yer alan sosyal devlet ilkesi ve 49. maddesinde yer alan devletin çalışanları koruma yükümlülüğü dikkate alınarak tüm çalışanların Dünya ve Avrupa İLO sözleşmesi standardına çekilmesi tüm çalışanların hak ve beklentisidir.
Sayfa başı
